współczesność » Matura 2012 » NakreceniEksperci.pl

Matura 2012

Gwarancja Zdanej Matury

Znaleziono : 56

1 | 2 z 2

Klasycyzm to postawa artystyczna, to czerpanie z Mitologii i Biblii oraz innych dzieł dawnych inspiracji. Poezja Herberta oparta jest na wierze w ład i sens świata opartego na fundamentach wartości. Postacie mitologiczne przywoływane w wiersza poety są archetypami pewnych zachowań.

Mitologia w poezji Herberta.

Herbert to moralista, wyznawca etyki heroicznej. Pragnął dać świadectwo prawdzie lat, w których przyszło mu tworzyć i żyć. Poezja jego jest niezwykłą przygodą intelektualną.

Ocena współczesności w wierszach Herberta.

Literatura po roku 1989 to literatura bez cenzury. Każdy twórca mógł swobodnie tworzyć. Wyrazistym zjawiskiem w prozie lat 90. jest wystąpienie pisarek, których krytyka uznała za ekspresję świadomości feministycznej.

Podstawowe konteksty interpretacyjne: związek ze współczesnością po 1989 roku.

Utwory Baczyńskiego to zapis przeżyć pokolenia Kolumbów. To świadectwo, dokument czasu „spełnionej Apokalipsy”.

K. K. Baczyński – biografia poety a jego twórczość.

Tworząc tom pod tytułem Niepokój, Różewicz stworzył zarazem nowy typ wiersza, który musiał dostsować się do świata po zagładzie, po Oświęcimiu. Odrzucił metafory na rzecz języka prostego, oszczędnego. Kondensował i zestawiał słowa z ich znaczeniem, ucząc swojego bohatera życia i świata na nowo.

Charakterystyka specyfiki poezji Tadeusza Różewicza.

Bohaterem cyklu poetyckiego Herbarta jest intelektualista, baczny obserwator nie tylko świata, ale i samego siebie. To człowiek myślący, który rewiduje wszelkie wartości i nie wierzy w odgórnie narzucone sądy. Jego zmagania prowadzą do wykrystalizowania się „postawy wyprostowanej”, realizowanej w archetypie: ”Bądź wierny, Idź”.

Kim jest Pan Cogito?

latach 1945- 1947 powstały najliczniejsze teksty tematycznie związane z II wojną światową. W latach 60. po okresie „czarnej dziury” w literaturze (socrealizm) temat wojenny powrócił - Sennik współczesny Konwickiego czy dramat Różewicza Do piachu. Współcześnie dominuje tematyka holocaustu.

Podstawowe konteksty interpretacyjne: związek z II wojną światową.

Jednym z utworów, w którym mamy do czynienia z odwołaniami do historii Polski jest wiersz K.K. Baczyńskiego „Historia“. Młody poeta wydarzenia, których jest bezpośrednim uczestnikiem zestawia z historią powstań narodowych. Zauważa jednak, że historia oglądana z bliska nie przypomina już romantycznego mitu narodowego. I co prawda los zarówno powstańców, jak i przedstawicieli pokolenia kolumbów,jest podobny („to krew ta sama spod kity czy hełmu”), to jednak tych drugich „nie anioł prowadzi”.

Powiązania utworu z historią Polski.

Zbigniew Herbert w wierszu „Dlaczego klasycy“ pokazuje kontrast pomiędzy zachowaniem XX-wiecznych generałów, a starożytnym wodzem Tukidydesem. Przegrane wojny, nieudane oblężenia dotyczą wszystkich, podmiot liryczny nie o tym jednak pisze – jego uwaga skupia się na poczuciu odpowiedzialności za źle wykonane zadanie, poczuciu, którego brakuje współczesnym dowódcom.

Powiązania utworu z historią Europy.

Współczesna kultura europejska powstała na podwalinach kultury basenu Morza Śródziemnego oraz kultury judeochrześcijańskiej.Tradycje te są w związku z tym najbardziej naturalnym punktem odniesienia dla dzieł powstających w kolejnych epokach. Dla czytelnika więc jednym z zadań interpretacyjnych jest dostrzeżenie znaków tradycji. Wierszem wyraźnie nawiązującym do kultury antycznej jest „Ars poetica?“ Cz. Miłosza.Wymowa tego utworu jest co prawda polemiczna względem koncepcji Horacego, jednak bez znajomości elementów tradycji, zrozumienie przesłania utworu byłoby niemożliw

Rozpoznawanie znaków tradycji i określanie ich funkcji w utworze literackim (np. tradycje antyczne, chrześcijańskie).

Feminizm jest zjawiskiem ważnym dla rozwoju kultury, pokazał, jak istotne jest równe traktowanie kobiet, ich prawa polityczne, dostęp do edukacji i pracy. Wiele pisarek, krzewiąc ideały feminizmu i emancypacji w swoich tekstach, realizowało je również we własnym życiu

Zjawiska kultury ważne dla zrozumienia utworów: feminizm

Mrożek porusza w Tangu różne tematy, ukazuje, jak kończy się bunt jednostki, podemuje kwestie wolnośći i odpowiedzialności artysty, a także czyni aluzje do współczesności. Wszystko to w formie konwencji surrealistycznej, realistycznej i groteskowej.

Sławomir Mrożek Tango – problemy w dramacie.

Charakterystyka Artura ukazuje, że pewien typ bohatera (bohater romantyczny) uległ dewaluacji w czasach współczesnych, a ludzi i świata nie da się zmienić wbrew ich woli. Cechy osobowości i postępowanie Artura doprowadziły go do klęski. Dzięki grotesce Mrożek pokazał absurdalność jego dążeń i nieprzystawalność do czasów współczesnych.

Sławomir Mrożek Tango – charakterystyka Artura.

Obraz XX wieku w wierszach Czesława Miłosza, podanie przykładów.

XX wiek w wierszach Czesława Miłosza

Język Młodej Polski, cechy stylu, konstrukcja wypowiedzi, środki stylistyczne utworów młodopolskich i współczesnych

Cechy języka Młodej Polski i współczesności R (poziom rozszerzony)

Wiersz Herberta to typowy przykład liryki roli. Bardzo ważną rolę pełni w tekście ironia. Prokonsul mówi przede wszystkim do siebie. Jego wypowiedź to przykład monologu wewnętrznego. W wierszu można wyodrębnić dwie warstwy: psychologiczną dotyczącą osobowości bohatera oraz analizę działania systemu totalitarnego. Prokonsul mieszkał dotychczas na odległej prowincji, dokąd uciekł z dworu cesarza z własnej woli lub z przymusu. Nic nie stoi na przeszkodzie, by pozostać w tej krainie i cieszyć się swoim życiem. Ta droga nie odpowiada jednak prokonsulowi. Czuje się wyobcowany i nie może tu zaznać spokoju. Postanowił wrócić do miejsca, nie chce się podporządkować systemowi. Zachowanie neutralności to jego zdaniem najlepszy sposób na życie w tym miejscu. Uczy się skrywania emocji.

Szkoła analizy (21) – analiza wybranego wiersza Zbigniewa Herberta.

Oba dramaty – Wesele i Tango – mają swoje miejsce w historii literatury narodowej. Chociaż powstały w odmiennych warunkach historyczno-politycznych i w odmiennej konwencji, mają wiele wspólnego: podejmują kwestie istotne dla polskiej świadomości narodowej, wskazują na rolę tradycji i wartości, a także wpływ wzorców postępowania z wcześniejszych epok na wymowę tekstu

Tango Mrożka a Wesele Wyspiańskiego

W okresie od starożytności do oświecenia funkcja dydaktyczna była elementem nieodzownym utworu i nie rozróżniano literatury dydaktycznej od pozostałej. Według Horacego każdy utwór powinien jednocześnie poruszać, bawić, ale też uczyć. Od XIX wieku zaczęto za literaturę dydaktyczną uznawać każdy utwór, którego funkcje literackie i estetyczne podporządkowane są . Głównym zadaniem utworów literatury dydaktycznej jest więc przekazywanie użytecznych wiadomości, prawd i pouczeń o charakterze moralistycznym, modeli, wzorów i ideałów godziwego życia oraz przekonań ideologicznych i politycznych. Najdoskonalszym przykładem wykorzystywania w dziełach literackich funkcji dydaktycznej jest twórczość I. Krasickiego.

Rozpoznawanie dydaktycznej funkcji utworu literackiego

W swoich wierszach Szymborska ukazuje nam jak niejednoznacznie można oceniać człowieka. Ludzkie starania, dokonania, wkład w historię często z pozoru wyglądają zupełnie inaczej niż ma to miejsce w rzeczywistości.

Ironia jako poetyckie narzędzie w wierszach Szymborskiej. Analiza wybranych przykładów.

Dżuma jest doskonałym przykładem powieści – paraboli, bo poza ramą schematycznej fabuły kryje się uniwersalne przesłanie, powiązane z odpowiedzią na pytanie Unde malum? (skąd zło?).

Dżuma A. Camusa jako parabola.

Doktor Rieux jest jednym z najważniejszych bohaterów powieści, a także narratorem, który spisał historię dżumy. Jest to lekarz z powołania, dla którego najważniejszą wartością jest człowiek.

Charakterystyka doktora Rieux.

Sytuacja zagrożenia jest prawdziwym sprawdzianem naszego człowieczeństwa, dlatego też epidemia dżumy stała się dla Camusa pretekstem do ukazania różnych sposobów zmagania się ludzi z zagrożeniem

Różne zachowania ludzi w obliczu zarazy.

Pod kątem parabolicznego charakteru powieści jednym z ważniejszych fragmentów jest rozmowa pomiędzy doktorem Rieux a Tarrou. W trakcie ustalania toku kolejnych działań związanych z zapobieganiem rozwojowi epidemii, bohaterowie jednocześnie określają swoje poglądy na temat dżumy, która właśnie w tej rozmowie jest ukazana jako symbol zagrożenia i zła.

Szkoła analizy– analiza wybranego fragmentu Dżumy w kontekście całej powieści.

Analiza porównawcza obu kazań ojca Paneloux pozwala nam dostrzec przemianę, która zachodzi w duchownym.

Analiza kazań ojca Panneloux.

Analiza wiersza Czesława Mi łosza „TO” z tomiku „To” z 2000r., tomu liczącego ponad sześćdziesiąt wierszy.

Szkoła analizy(19) – analiza wybranego wiersza Czesława Miłosza

Poetycka biografia Czesława Miłosza, podanie przykładów.

Czesław Miłosza – poetycka biografia noblisty.

Katastrofizm w przedwojennych wierszach Czesława Mił, podanie przykładów.

Katastrofizm w przedwojennych wierszach Czesława Miłosza

Język bohaterów Tanga podkreśla założenia groteski. Postaci zostały karykaturalnie przerysowane, mówią językiem nie przystającym do sytuacji, a pomieszanie stylów i konwencji pozwala na wniosek, że zastosowane zabiegi miały podkreślić absurd współczesnego świata i niemożność porozumienia oraz nieaktualność dawnych idei.

Charakterystyka języka bohaterów Tanga Mrożka.

Celem wiersza Szymborskiej jest ukazanie czytelnikowi złożoności jednostki ludzkiej. Tutułowa żona Lota jest doskonałym przykładem pochopności ludzkich ocen. Jednym więc ze środków, jakich używa autorka, jest więc odrzucenie poglądu o prozaiczności motywu postępowania żony Lota. Już na samym wstępie bohaterka mówi: „obejrzałam się podobno z ciekawości. Ale prócz ciekawości mogłam mieć inne powody”. Poetka konstruując monolog liryczny kobiety, stara się odtworzyć potencjalny tok wydarzeń, zadając jednocześnie w domyśle pytanie: jak to jest możliwe, że najdoskonalsza z kobiet żyjących w owych biblijnych miastach mogła popełnić taki błąd?

Szkoła analizy – analiza wybranego wiersza Wisławy Szymborskiej.

Kobiety Rubensa“W. Szymborskiej to intertekstualna refleksja na temat kanonów urody, w które poetka odnosi się do wizerunku „cór baroku“ utwalonego przez Rubensa. On to konsekwentnie portretował kobiety uznawane w tamtych czasach za ideał piękna, trzymając się jednego, jasno określonego kanonu. Szymborska jednak w ironiczny sposób pokazuje, że pojęcie ideału jest bardzo względne, a to, co podoba się w jednej epoce, w kolejnej może znaleźć się „po nie zamalowanej stronie płótna“.

Związki literatury i malarstwa (4) – wybrany wiersz Szymborskiej.

Analiza języka poetyckiego Czesława Miłosza, podanie przykładów

Język poetycki Czesława Miłosza.

Podmiotem lirycznym w wierszu Różewicza jest człowiek, który ocalał. Nie potrafi jednak żyć po wojnie, szuka nauczyciela i mistrza. Wiersz posiada kompozycję klamrową. Charakteryzuje się ekonomią słowa, lapidarnością, ascezą słowną i formalną.

Sztuka analizy – analiza wybranego wiersza Tadeusza Różewicza.

Wajda w Weselu, by pokazać przemienność planów fantastycznego i realistycznego, zrezygnował z wielu partii oryginału na rzecz obrazów wizualno-dźwiękowych. Wybrał poetykę oniryzmu. Operował migawkami zjaw już w pierwszych scenach, potęgując grozę, tajemniczość i niepokój.

Związki literatury i filmu (1) – o Weselu Wajdy

W swoich wierszach Szymborska ukazuje nam jak trudna jest ocena postępowania drugiego człowieka. Ludzkie starania, dokonania, wkład w historię, szczególnie tę najnowszą, często z pozoru wyglądają zupełnie inaczej niż ma to miejsce w rzeczywistości. Ironiczność obrazu wkładu człowieka w historię XX-wieku podkreślona jest szczególnie w wierszach: „Pierwsza fotografia Hitlera“, Rehabilitacja“ (o rewolucji na Węgrzech i wydarzeniach czerwcowych z 1956 roku), „Głos w sprawie pornografii“ (o niemożności głośnego mówienia co się myśli w czasie stanu wojennego) oraz „Fotografia z 11 września“ ( o paradoksalnej roli mediów relacjonujących ludzkie tragedie).

XX wiek w wierszach Szymborskiej.

Interpretacja tytułu powieści Grudzińskiego „Inny świat”.

Interpretacja tytułu Inny świat.

Symboliczny wymiar Epilogu Innego świata G. H. Grudzińskiego. Relacja retrospektywna narratora – autora ze spotkania w 45 roku z żydowskim architektem, współwięźniem, współtowarzyszem spod obozowej pryczy.

Inny świat. Interpretacja Epilogu w kontekście całości

1 | 2 z 2