20 lecie międzywojenne » Matura 2012 » NakreceniEksperci.pl

Matura 2012

Gwarancja Zdanej Matury

Znaleziono : 31

1 z 1

Awangarda jest bez wątpienia jednym z najciekawszych zjawisk w sztuce, które obejmowało wiele dziedzin. Na gruncie polskim to: ekspresjonizm, futuryzm, Awangardę Krakowską oraz Drugą Awangardę. Wszystkie te grupy również cechował antytradycjonalizm, sprzeciw wobec realizmu i naturalizmu, poszukiwanie nowych eksperymentatorskich środków artystycznego wyrazu.

Awangardowa tradycja literacka, jej wyznaczniki i przykłady.

Jednym z utworów, w którym mamy do czynienia z odwołaniami do historii Polski jest wiersz K.K. Baczyńskiego „Historia“. Młody poeta wydarzenia, których jest bezpośrednim uczestnikiem zestawia z historią powstań narodowych. Zauważa jednak, że historia oglądana z bliska nie przypomina już romantycznego mitu narodowego. I co prawda los zarówno powstańców, jak i przedstawicieli pokolenia kolumbów,jest podobny („to krew ta sama spod kity czy hełmu”), to jednak tych drugich „nie anioł prowadzi”.

Powiązania utworu z historią Polski.

Granicę Nałkowskiej cechuje ciekawa kompozycja: autorka rozpoczyna opowieść od tragicznego końca biografii głównego bohatera, w finale wraca do tego wątku (klamra kompozycyjna). Opowiedziana fabuła jest bardziej pretekstem do snucia własnych rozważań na tematy filozoficzne, społeczne i psychologiczne.

Granica – kompozycja powieści.

Analizowany fragment zawiera w sobie cechy typowe dla powieści psychologicznej. Pokazuje dwoistość natury głównego bohatera (Zenona), a jego przemyślenia są pretekstem do rozważań o wpływie dzieciństwa na dalsze życie oraz o niemożności pogodzenia pragnień (Justyna) z rzeczywistością (Elżbieta).

Szkoła analizy (16) – analiza wybranego fragmentu Granicy w kontekście całości powieści.

Granica Nałkowska napisana została prozą artystyczną. Autorka oszczędnie stosuje językowe środki wyrazu, zaznacza swój dystans wobec opisywanych postaci i sytuacji, stosuje mowę pozornie zależną do ukazania psychiki bohaterów, a także indywidualizuje mowę postaci, by zaznaczyć ich pochodzenie społeczne.

Język w powieści Nałkowskiej. Analiza przykładów.

Życie Zenona Ziembiewicza stało się osią kompozycyjną Granicy, a jego charakterystyka ujawnia, że pomimo tak schematycznej biografii nie można bohatera ocenić jednoznacznie pozytywnie bądź negatywnie. Zenon jest jednym z nielicznych przedstawicieli typu karierowicza w literaturze polskiej

Granica – charakterystyka Zenona Ziembiewicza

Granica Nałkowskiej, wydana w 1935, została uznana za najwybitniejszą i najbardziej dojrzałą powieść tej autorki, która debiutowała jeszcze w poprzedniej epoce. Nie bez powodu została też Granica uznana za jedną z najlepszych powieści psychologicznych tego okresu, gdyż w pełni realizuje założenia gatunku.

Psychologizm. Analiza Granicy jako powieści psychologicznej.

W kręgu kawiarni „Pod Pikadorem” i miesięcznika poetyckiego "Skamander" skupiła się czołówka młodych poetów i literatów: Tuwim, Słonimski, Wierzyński, Lechoń i Iwaszkiewicz. Grupa ta miała okazać się najsilniejszą i najbardziej wpływową w całym XX-leciu międzywojennym, a jej założenia można prześledzić na podstawie twórczości J. Tuwima. Cechy wspólne ich twórczości to: eksponowanie "ja" poetyckiego, witalizm, kult życia, pochwała życia samego w sobie, apoteoza codzienności, liberalizm, dbałość o warstwę formalną tekstu (nowy język poetycki).

Tuwim jako poeta Skamandra

Poezję M. Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, tak bliską twórczości Skamandrytów, wpisuje się często w ramy tzw. poezji kobiecej. Podobnie jak i „wielka piątka“ Pawlikowska-Jasnorzewska wprowadzała do poezji codzienny konkret, kolokwialny język, ale także ukształtowała nową koncepcję bohaterki lirycznej, która pozbawiona jest typowego dla Młodej Polski patosu i afektacji,a w zamian jest pełna wdzięku i kokieterii. Najważniejszą jednak cechą misternych pod kątem formalnym liryków z tomiku „Pocałunki“, jest gigantyczna skala emocji ujęta w zwarte ramy czterowierszy.

Pocałunki Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej jako przykład tzw. poezji kobiecej.

W wierszu „Ja“ Maria Pawlikowska- Jasnorzewska wykorzystuje nietypowy chwyt stylistyczny. Mamy w nim bowiem do czynienia z grą z konwencją liryczną, wynikającą z faktu, że pierwsze dwie strofy nie pozwalają nam określić, kim jest podmiot liryczny, czyli tytułowe „Ja“. Dopiero trzecia strofa wszystko wyjaśnia i okazuje się, że dziecko, które „z domu powoli znikało“ i po którym nawet matka nie płakała jest już... dorosłą, „niedobrą kobietą“, która je zabrała, czyli bohaterką liryczną utowru. .

Analiza wybranego wiersza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

W kształtowaniu się językowej strony twórczości Tuwima możemy zauważyć dwie fazy – pierwsza (od roku 1918) powiązana jest ze stosowaniem języka potocznego, miejscami wulgarnego („Do krytyków‘); druga (od 1926r.) jest związna z zainteresowaniem relacją pomiędzy słowem a desygnatem. Pojawiają się wtedy u Tuwima neologizmy, zabawy słowem (rozbijanie słów na cząstki morfologiczne), onomatopeje, a jednocześnie formą dominującą staje się wiersz toniczny („Sitowie“)

Język poetycki w wierszach Tuwima. Analiza przykładów

Przedmiotem filmu będzie interpretacja dosłowna i metaforyczna tytułu powieści Stefana Żeromskiego. Poruszone zostaną również kwestie przynależności gatunkowej „Przedwiośnia“ i rola powieści politycznej u progu XX wieku.

Przedwiośnie – interpretacja tytułu

Ten odcinek przybliży wam trzy różne koncepcje odbudowy kraju, zamieszczone w „Przedwiośniu“ Stefana Żeromskiego. Poznacie utopijną wizję szklanych domów, poglądy Szymona Gajowca i komunisty – Antoniego Lulka. Oczami Cezarego spojrzycie na Polskę wolną, choć zniewoloną przez wewnętrzne konflikty społeczno-polityczne. Odkryjecie sens ostatniej, dość niejednoznacznej sceny powieści. Poznacie stosunek samego Żeromskiego do problemu rewolucji.

Przedwiośnie – różne koncepcje polityczne w powieści

Film, który zobaczycie to charakterystyka Cezarego Baryki – głównego bohatera powieści Żeromskiego. To portret człowieka, który pod wpływem przeżytych doświadczeń dojrzewa. Celem Żeromskiego było ukazanie ewolucji, jakiej podlegało całe pokolenie Baryki. Młodzi nie mogli pogodzić się z ideologią ówczesnej Polski, wątpili też w celowość polityki kraju. Baryka (jak i jego pokolenie) poszukiwał swego miejsca, poszukiwał drogi skutecznych reform i odpowiedzi na trudne pytania. Ostatnia scena powieści, staje się umownym początkiem. Cezary, jego pokolenie, ale i Polska stoją u progu „nowego“, u progu „przedwiośnia“.

Losy Cezarego Baryki jako przedstawiciela pokolenia

Ten odcinek przybliży wam stosunek Stefana Żeromskiego do tradycji szlacheckiej, a także wskaże aluzje literackie do „Pana Tadeusza“ Adama Mickiewicza. Nawłoć z jednej strony staje się powrotem do arkadyjskiego mitu, z drugiej zaś jest symbolem upadku klasy szlacheckiej, zaniku ambicji politycznych czy kulturotwórczej roli dworu polskiego. Autor dość jednoznacznie stwierdza, że Polska utraciła elitę, która przekształciła się w gromadę bezużytecznych pasożytów, odciętych od reszty świata. To tu Cezary poznaje bezwzględną „ekonomię życia“ i prawo silniejszego (kontrast Nawłoć - Chłodek).

Dwór w Nawłoci a dwór w Soplicowie – porównanie

Wśród wielu postaci kobiecych Granicy Elżbieta jest przykładem tej najciekawiej pokazanej dzięki oszczędnym opisom, a także elementom psychoanalizy i behawioryzmu. Autorka nie oceniła postępowania Elżbiety, pokazała ją na tle innych postaci (Justyny – kocjanki męża, Kolichowskiej – starej kobiety, która zastąpiła bohaterce matkę).

Granica – charakterystyka wybranej postaci kobiecej.

Katastrofizm Witkacego ma różnorodne źródła: wyrasta ze współczesnej artyście refleksji historiozoficznej, z przekonania o rychłym zmierzchu cywilizacji, kultury śródziemnomorskiej. Szewcy to wnikliwa analiza zjawisk społecznych: zagrożenia upadkiem kultury, uniformizacji życia, mechanizacji, sprowadzenia człowieka do roli przedmiotu.

S. I. Witkiewicz Szewcy – geneza dramatu. (poziom rozszerzony)

Akt III jest parodią Wesela. Wzorem tamtego utworu pojawiają się „osoby dramatu” – upiory przeszłości. Mamy więc tutaj do czynienia z formą literackiego zapożyczenia. Wzajemne oddziaływanie Wesela oraz Szewców tworzy układ intertekstualny, sytuację dialogu.

Aluzje do Wesela Wyspiańskiego w Szewcach Witkacego. (poziom rozszerzony)

Język utworu Witkacego ma zaszokować. Innowacyjność oparta jest przede wszystkim na dowcipie słownym. Najlepiej ukazuje się to podczas rozmowy szewców. Nie mówią oni prostym, niepoprawnym językiem, ale prowadzą wywody filozoficzne zlepkiem stylu potocznego, naukowego i publicystycznego, co w gruncie rzeczy daje komiczny efekt. Witkacy stworzył wiele neologizmów, neologizmów-wulgaryzmów. Również w tworzeniu imion i nazwisk Witkacy dał popis swoich umiejętności słowotwórczych. W dialogi bohaterów wplótł autor wierszyki, powiedzonka, wulgaryzmy, ale też filozoficzne sentencje. Wszystkie te zabiegi potęgują absurd i groteskę.

Specyfika języka w Szewcach. Analiza przykładów. (poziom rozszerzony)

W podanym fragmencie Bułhakow posłużył się konwencją snu, aby obnażyć przed czytelnikiem działanie podświadomości. Koszmar Nikanora Iwanowicza Bosego należy interpretować przez pryzmat całej powieści. Funkcjonalne wykorzystanie kontekstów, szczegółowa analiza fragmentu wraz z podaniem dominujących zabiegów stylistyczno-językowych zagwarantuje nam dobrą i ciekawą pracę.

Szkoła analizy (33) – analiza wybranego fragmentu powieści Bułhakowa. (poziom rozszerzony)

Cudzoziemka to doskonała powieść psychologiczna. Kuncewiczowa, aby zaprezentować bohaterkę, wykorzystała technikę strumienia świadomości, zabiegi retrospekcyjne, psychologizm.

Charakterystyka Róży, bohaterki Cudzoziemki Marii Kuncewiczowej. (poziom rozszerzony)

Popularność i ponadczasowość tematu poruszanego przez Kuncewiczową sprawiła, że Ryszard Bera zapragnął sfilmować dzieje Róży (adaptacja filmowa). Scenariusz do filmu napisała pisarka. Dzieło Bera odzwierciedla zamysł autorki książki.

Powieść Kuncewiczowej w ekranizacji Ryszarda Bera. (poziom rozszerzony)

Szewcy to wielki dramat o rewolucji, o niszczeniu i zniewoleniu człowieka przez drugiego człowieka. Konsekwencją rewolucji jest zanik uczuć metafizycznych, automatyzacja indywidualnego i społecznego istnienia.

Motyw rewolucji w dramacie Witkacego. (poziom rozszerzony)

Dużą część przygód w Mistrzu i Małgorzacie zajmuje opis działań szatana odwiedzającego Moskwę lat 30 wieku XX. Woland jest wyobcowany i samotny. Reprezentuje sobą najważniejsze wartości: prawdy, miłości, miłosierdzia.

Woland – motyw szatana w powieści Bułhakowa. (poziom rozszerzony)

Tytuł powieści Nałkowskiej jest na tyle wieloznaczny, że umożliwia odczytanie na wielu poziomach, zastanowienie się nad zagadnieniami nurtującymi ludzi od wieków. Powieść podejmuje kwestie społeczne (różnice klasowe, możliwość awansu, przemiany w kraju), psychologiczne (sumienie, miłość a namiętność, dziedziczenie po przodkach), etyczne (dobro i zło)

Interpretacja tytułu Granica

Gombrowicz i Mrożek to pisarze obecnie zaliczani do ścisłego kanonu literatury polskiej, a w okresie PRL-u objęci zakazem druku. Posługując się groteską, podejmowali kontrowersyjne tematy, opisywali schematy myślenia, stereotypy i miałkość intelektualną, czyli te elementy, które przynosiły wiele złego w funkcjonowaniu społeczeństwa.

Mrożek wobec Gombrowicza.

Kim jest bohater Ferdydurke?

Ferdydurke Gombrowicza – kim jest bohater?

Dyskusja z Formą, czyli szkoła w Ferdydurke.

Szkoła w Ferdydurke Gombrowicza. Cel i wymowa obrazu

Młodziakowie, czyli kult nowoczesności.

Dom Młodziaków Ferdydurke Gombrowicza. Cel i wymowa obrazu

Język powieści Gombrowicza.

Język Gombrowicza. Analiza przykładów

Realizm socjalistyczny jest teorią sztuki rozwijającej się w warunkach walki o socjalizm.. To sztuka, która ma uczyć żyć w nowej socjalistycznej rzeczywistości. Rozwój literatury socrealistycznej przypadł w Polsce na lata 1949-1955. Po śmierci Stalina ostra reakcja nawet i niedawnych zwolenników doprowadziła do odrzucenia tej metody twórczej. (odwilż, pokolenie '56, ‘68)

Cechy realizmu socjalistycznego i ich związek z kulturą współczesną

1 z 1