gramatyka i nauka o języku » Matura 2012 » NakreceniEksperci.pl

Matura 2012

Gwarancja Zdanej Matury

Znaleziono : 168

1 | 2 | 3 | 4 | 5 ... z 5

Temat z zakresu wiedzy o języku, odwołuje się do zagadnień związanych z kulturą języka, buduje językową świadomość.

Konsekwencje nadmiernych zapożyczeń w języku polskim.

Temat z zakresu wiedzy o języku; uczy patrzeć na rożne odmiany języka w aspekcie historycznym oraz społecznym- pokazuje, że gwara nie jest językiem gorszym, tylko innym.

Dialekt i gwara .

Temat z zakresu wiedzy o języku, kształtuje postawy odbiorcy jako świadomego użytkownika języka, rozumiejącego procesy zachodzące w tym kodzie.

Społeczne zróżnicowanie polszczyzny i jego historia.

Procesy składniowe w historii języka i ich ślady we współczesnym języku. Omówienie zjawisk wraz z podaniem przykładów we współczesnym języku

Procesy składniowe w historii języka i ich ślady we współczesnym języku polskim

Za dobry styl uznaje się taki, który jest dopasowany do sytuacji komunikacyjnej, od której to zależy używanie przez nas oficjalnej lub nieoficjalnej odmiany języka. Na odmianę nieoficjalną (stosowanie języka potocznego)możemy pozwolić sobie w komunikacji z otoczeniem w życiu codziennym. Język potoczny odznacza się mniejszą niż w języku literackim dbałością o dobór słów, zwrotów i konstrukcji składniowych. Zaś wariant oficjalny ustnej odmiany języka ogólnego używany jest w sztywnych (sformalizowanych) sytuacjach publicznych i towarzyskich, np. w czasie lekcji w szkole, w czasie egzaminu, wykładu na wyższej uczelni, w radiu, w telewizji, w urzędzie. Wariant ten cechuje to, że osoba posługująca się językiem stara się mówić poprawnie i starannie dobierać słowa. Możemy mówić tutaj o wykorzystywaniu stylu naukowego, urzędowego, publicystycznego, retorycznego.

Oficjalna i nieoficjalna odmiana języka i jej stosowanie w określonej sytuacji komunikacyjnej

Procesy leksykalne w historii języka i ich ślady we współczesnym języku. Omówienie zjawisk wraz z podaniem przykładów we współczesnym języku

Procesy leksykalne w historii języka i ich ślady we współczesnym języku polskim

Procesy fonetyczne w historii języka i ich ślady we współczesnym języku. Omówienie zjawisk wraz z podaniem przykładów we współczesnym języku.

Procesy fonetyczne w historii języka i ich ślady we współczesnym języku polskim

Kultura języka świadczy o znajomości danego języka, oznacza również wszelkie zabiegi mające na celu podniesienie poziomu sprawnego, poprawnego i pięknego posługiwania się jezykiem w mowie i piśmie, stosownie do sytuacji komunikacyjnej i z uwzględnieniem intencji autora wypowiedzi.

Kultura języka i norma językowa.

Każdy utwór literacki w pewnym stopniu może zawierać w sobie treści metaforyczne. Jednak rozróżnienie na dosłowne i metaforyczne treści utworu ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy albo ukryte sensy są o wiele głębsze od tego, co odkrywa przed nami tekst przy pobieżnej lekturze, albo są to sensy sprzeczne.“Proces“ Kafki pozornie jest opowieścią o człowieku niesłusznie skazanym na karę śmierci.Jednak sens metaforyczny jest dużo głebszy, a fabuła staje się zaledwie pretekstem do ukazania samotności i wyalienowania człowieka w świecie pełnych paradoksów.

Odczytywanie dosłownych i metaforycznych treści utworu

Od dawna literaturoznawcy i językoznawcy podkreślają zależność między sprawnością językową a kompetencjami literackimi. Umiejętność łączenia tych sprawności pozwoli w prawidłowy sposób przeprowadzić interpretację i analizę dzieła.

Przykłady integrowania wiedzy z historii literatury, językoznawstwa i nauki o kulturze.

Do dziś teoretycy nie są w pełni zgodni, co do jednoznacznego zdefiniowania kategorii nadawcy i odbiorcy w dziele literackim. Pomimo wielości koncepcji z całą pewnością trzeba pamiętać o rozróżnianiu autora tekstu i osoby mówiącej w utworze (nie wolno ich traktować jako jednej i tej samej ’postaci‘), a także o oddzieleniu bezpośredniego adresata tekstu od czytelnika. W poezji przekłada się to definiowanie typu liryki pod kątem podmiotu lirycznego (bezpośrednia, maski, roli itp.)oraz pod kątem sytuacji lirycznej (wyznania, dialogu, sytuacyjna, zwrotu do adresata itp.)

Określanie nadawcy i odbiorcy dzieła lit. (przykłady)

W języku narodowym wyróżniamy polszczyznę ogólną oraz regionalne i środowiskowe odmiany języka.

Społeczne i terytorialne zróżnicowanie polszczyzny.

Temat z zakresu wiedzy o kulturze odwołuje do początków epoki średniowiecza; uczy rozpoznawać style, wskazując na ich związek z epoką. Uświadamia, że sztuka średniowieczna to sztuka stosowana, czyli służąca określonej idei- religii. Nie była pojmowana jako piękno samo w sobie.

Cechy stylu romańskiego i ich związek z kulturą epoki

temat pozwala uporządkować wiedzę o romantyzmie pod kątem ideałów epoki. Wskazuje na zależność sztuki od światopoglądu epoki i nowatorstwo w sposobie myślenia o świecie; pozwala odnaleźć cechy tego stylu w późniejszych epokach

Cechy stylu romantycznego i ich związek z kulturą epoki

Teoria literatury to gałąź nauki o literaturze obejmująca dociekania nad prawidłowościami strukturalnymi i ewolucyjnymi literatury jako odrębnej dziedziny aktywności humanistycznej, ogólnymi właściwościami dzieł literackich i ich typologicznym zróżnicowaniem. Ta część wykładu dotyczyć będzie pojęć prądu artystycznego, konwencji literackiej i gatunku literackiego.

Podstawowe pojęcia z zakresu teorii literatury /cz.I/.

Styl to ogólne ukształtowanie języka, polegające na specyfice składni, frazeologii, leksyki. Style w języku polskim dzielimy na użytkowe i artystyczne. Ich użycie musi być dostosowane do sytuacji, w jakiej jest wypowiadany tekst i do celu wypowiedzi. Wyróżniamy odmianę mówioną i pisaną polszczyzny

Wyjaśnienie pojęć styl artystyczny i styl użytkowy. Wyróżniki stylu artystycznego. Odmiana mówiona i pisana stylów użytkowych

Korespondencja, do której zaliczamy listy prywatne oraz pisma urzędowe, podlega ustalonym zwyczajowo zasadom. Ich przestrzeganie świadczy o kulturze nadawcy. Należy pamiętać, szczególnie kiedy piszemy w imieniu instytucji, przedsiębiorstwa czy urzędu, że w korespondencji nie wolno stosować sformułowań mogących urazić godność adresata

Korespondencja jako ważna część działalności firmy oraz kontaktów urzędowych i prywatnych. Omówienie sposobów zwracania się do innych.

Język średniowiecza i renesansu, cechy stylu, konstrukcja wypowiedzi, środki stylistyczne utworów średniowiecznych i renesansowych. Język poetycki Jana Kochanowskiego

Cechy języka średniowiecza i renesansu R (poziom rozszerzony)

Style utworów literackich obu okresów: baroku i oświecenia są odmienne, co wynika z ich specyfiki oraz rozwijających się w epokach nurtach artystycznych. Duży wpływ na utwory barokowe miał manieryzm i sarmatyzm, a na utwory oświeceniowe – klasycyzm i sentymentalizm.

Cechy języka baroku i oświecenia R (poziom rozszerzony)

Język Młodej Polski, cechy stylu, konstrukcja wypowiedzi, środki stylistyczne utworów młodopolskich i współczesnych

Cechy języka Młodej Polski i współczesności R (poziom rozszerzony)

Literatura i sztuka reprezentująca ten sam prąd/styl/konwencję ujawnia podobne cechy realizowane typowymi dla nich technikami. Założenia światopoglądowe i artystyczne prądu wpływają na sposób ukazywania świata, dobór środków wyrazu oraz wymowę tekstów kultury. Rozpoznawanie konwencji umożliwia pełniejsze odczytanie dzieła i jego dogłębne interpretowanie. Tematem tego wykładu jest realizm, przejawiający się w literaturze i malarstwie.

Cechy stylu realistycznego i ich związek z kulturą epok

Znajomość kultury europejskiej jest niezbędna, gdy chcemy w pełni odczytać znaczenia utworów. Autorzy chętnie wykorzystują aluzje literackie i symbole kulturowe, bo w ten sposób nadają swoim tekstom dodatkowe, głębsze znaczenia.Czego przykladem mogą być takie utowry jak „Nie-Boska komediaa“ z wykorzystaniem aluzji literackiej do „Boskiej komedii“ Dantego, wiersz Antoniego Słonimskiego ‚Na czaszkę antropoidy“ z wykorzystaniem aluzji do filozofii Imanuela Kanta, czy „Kobiety Rubensa“ Wisławy Szymborskiej, w którym to wierszu autorka nawiązuje do symboli kulturowych powiązanych z epokami średniowiecza i baroku.

Rozpoznawanie aluzji literackich i symboli kulturowych

Film prezentuje akty mowy, wyjaśnia ich znaczenie, tłumaczy mechanizm powstawania, strukturę. Przedstawia ich rodzaje i pokazuje, jak je w praktyce, w zależności od intencji, stosować.

Akty mowy i ich rodzaje.

Tematem filmu jest esej i jego cechy. W formie prostego wykładu przybliżona zostaje tradycyjna definicja eseju jak i eseju formalnego. Film ukazuje zasady rządzące tym gatunkiem.

Esej i jego cechy.

Język romantyzmu i pozytywizmu, cechy stylu, konstrukcja wypowiedzi, środki stylistyczne utworów romantycznych i pozytywistycznych

Cechy języka romantyzmu i pozytywizmu (poziom rozszerzony)

Temat wymaga omówienia różnorodnych dziedzin sztuki oraz przykładów z literatury. Wskazuje na związki między światopoglądem epoki i sztuką. Odwołuje się do realizacji Zagadnień na ustna maturę , ujętych jako związki literatury i sztuki.

Cechy stylu renesansowego i ich związek z kulturą epoki

W temacie zwrócono uwagę na integralność kultury antycznej i jej późniejsze oddziaływanie. Podkreślono, że cechą literatury i filozofii Rzymu jest, tak jak w Grecji, poszukiwanie dobra, piękna, recept na życie, wiara w siłę ludzkiego rozumu.

Wartości niesione przez tradycję literacką i filozofię starożytnego Rzymu R (poziom rozszerzony)

Metafora, dosłowne i metaforyczne znaczenie wyrazów w tekście literackim.

Dosłowne i metaforyczne znaczenie wyrazów w tekście literackim.

Perswazja i manipulacja to specyficzne przejawy funkcji impresywnej języka, czyli nastawionej na odbiorcę. W odróżnieniu od perswazji manipulacja polega na działaniu na uczucia, wolę i przekonania odbiorcy nie przez jawne odwoływanie się do racjonalnych argumentów, ale przez niejawne oddziaływanie na jego świadomość. Wykorzystywane są tu różne środki językowe.

Rozpoznawanie środków językowych służących perswazji i manipulacji. Odróżnienie środków etycznych od nieetycznych.

Parafraza literacka to przeróbka, modyfikacja tekstu, ustępu, dzieła, oddająca jego treść, sens w innej formie. Może wykorzystywać swobodnie i żartobliwie jego treść oraz wątki za pomocą środków innych niż w pierwowzorze, zachowując jednak zasadnicze podobieństwo. Streszczenie natomiast to spójny tekst, odtwarzający układ czytanego pierwowzoru. Inaczej, skrót tekstu właściwego.

Co to znaczy streszczać i parafrazować? Przykłady właściwego i niewłaściwego posługiwania się parafrazą i streszczeniem.

Etyka języka i przykłady jej naruszania.

Etyka języka i przykłady jej naruszania.

Opinia to wyrażony subiektywnie pogląd na dany temat. Wiąże się z podkreśleniem własnego stanowiska przy jednoczesnym szacunku do postawy odbiorcy. Umiejetność jej tworzenia i uzasadniania pozwoli nam uniknąć sytuacji dwuznacznych.

Ćwiczenia w formułowaniu opinii i uzasadnianiu jej.

Poetyka to jedna z dziedzin teorii literatury zajmująca się strukturą dzieła literackiego i jego ukształtowaniem językowym. Podstawowe działy poetyki to: stylistyka, wersyfikacja, teoria języka poetyckiego i genologia. Ta część wykładu dotyczyć będzie pojęć genologii i wersyfikacji.

Podstawowe pojęcia z zakresu poetyki /cz.I/.

Styl gotycki, który pojawił się w sztuce europejskiej po stylu romańskim, jest odzwierciedleniem zmian, które zaszły zarówno w kulturze duchowej, jak i materialnej.

Cechy stylu gotyckiego i ich związek z kulturą epoki.

Styl barokowy cechuje wszystkie dziedziny twórczości człowieka XVII i początków XVIII wieku – od pisma po budowle. Jest wewnętrznie zróżnicowany i składają się nań trzy nurty: barok dekoracyjny, klasycyzm i realizm barokowy.

Cechy stylu barokowego i ich związek z kulturą epoki.

Literatura i sztuka reprezentująca ten sam prąd/styl/konwencję ujawnia podobne cechy realizowane typowymi dla nich technikami. Założenia światopoglądowe i artystyczne prądu wpływają na sposób ukazywania świata, dobór środków wyrazu oraz wymowę tekstów kultury. Rozpoznawanie konwencji umożliwia pełniejsze odczytanie dzieła i jego dogłębne interpretowanie. Tematem tego wykładu będzie konwencja sentymentalna.

Cechy stylu sentymentalnego i ich związek z kulturą epoki.

1 | 2 | 3 | 4 | 5 ... z 5