powieść » Matura 2012 » NakreceniEksperci.pl

Matura 2012

Gwarancja Zdanej Matury

Znaleziono : 25

1 z 1

Potop Sienkiewicza jest typową powieścią historyczną ze względu na występowanie takich elementów jak tło historyczne, przeplatanie postaci fikcyjnych z historycznymi, obecność wątku romansowego i happy-endu. Powieść Sienkiewicza, pisana „ku pokrzepieniu serc“, nawiazuje do sprawdzonego schematu walterskotowskiego, nie jest natomiast naśladowaniem schematu powieści dokumentarnej zaproponowanej przez Kraszewskiego

Potop Sienkiewicza jako powieść historyczna

Cechy powieści realistycznej na przykładzie „Lalki” B. Prusa

„Lalka” Prusa jako powieść realistyczna

Tematem następnego odcinka dotyczącego Cierpień młodego Wertera będzie kwestia określenia gatunku. Poznacie narrację i jej wpływ na konstrukcję tekstu. Zobaczycie jak list jako forma wypowiedzi charakteryzuje jego nadawcę. Będzie też miejsce na tzw. introspekcję duszy bohatera obserwowanej oczami czytelnika.

Cierpienia młodego Wertera – jako powieść epistolarna

Granica Nałkowskiej, wydana w 1935, została uznana za najwybitniejszą i najbardziej dojrzałą powieść tej autorki, która debiutowała jeszcze w poprzedniej epoce. Nie bez powodu została też Granica uznana za jedną z najlepszych powieści psychologicznych tego okresu, gdyż w pełni realizuje założenia gatunku.

Psychologizm. Analiza Granicy jako powieści psychologicznej.

Powieść jest to podstawowy i najbardziej popularny gatunek epiki cechujący się swobodną kompozycją i obejmujący obszerny materiał społeczno-obyczajowy, historyczny i psychologiczny. Ma zazwyczaj rozbudowaną fabułę. Jednym z głównych czynników powieści jest narracja organizująca świat przedstawiony, której nośnikiem był tzw. narrator wszechwiedzący, ukształtowany w powieści realistycznej w XIX w. Warstwę poznawczą powieści tworzy głównie fabuła stanowiąca nieraz skomplikowany czasoprzestrzenny układ wątków, epizodów, zdarzeń, choć w literaturze współczesnej zredukowana bywa do niezbędnego minimum. Dokładne zdefiniowanie powieści jako jednolitego gatunku jest niezykle trudne ze wględu na ilość odmian, które ukształtowały się szczególnie w okresie od XIX wieku aż po współczesność.

Przemiany w obrębie gatunku powieści.

Historia powszechna stanowi niewyczerpane źródło tematów i motywów literackich, od pokoleń jest inspiracją dla twórców literatury. Często wykorzystywana jest jako tło wydarzeń, które dotyczą fikcyjnych bohaterów, jednak zdarza się nierzadko i tak , iż zarówno wydarzenia jak i postaci historyczne stają się bohaterami literackimi.

Powiązania utworu z historią powszechną.

Józef K. człowiek bardzo przeciętny, anonimowy, osamotniony, zagubiony. Obdarzony pospolitym imieniem, pozbawiony nazwiska. To bohater tragiczny.

F. Kafka Proces – charakterystyka Józefa K.

Tytuł jest pewną wizytówką. Interpretujemy go w sposób dosłowny i symboliczny. Należy pamiętać również o tak zwanych wytrychach interpretacyjnych, czyli np. o interpretacji w kontekście epoki, filozofii czy chociażby biografii autora

F. Kafka Proces – interpretacja tytułu.

Biedota z Powiśla w „Lalce” B. Prusa. Warunki ich życia.

Różne warstwy społeczne w „Lalce” – biedota z Powiśla

Kupiectwo, mieszczaństwo w powieści B. Prusa „Lalka”- charakterystyka bohaterów reprezentujących to środowisko.

Różne warstwy społeczne w „Lalce” - kupiectwo

Narracja w „Lalce” B. Prusa. Różnice w narracji 3-osobowego narratora i Rzeckiego

Różnice w narracji 3-osobowego narratora i Rzeckiego

Izabela Łęcka – bohaterka „Lalki” B. Prusa; sposób kreowania postaci na podstawie fragmentu powieści – tom I, rozdz. V. Przykład analizy fragmentu utworu prezentującego bohatera literackiego.

Szkoła analizy – analiza wybranego fragmentu „Lalki” w kontekście całości powieści.

Dzieło literackie nie jest nigdy dokumentem historycznym, nawet jeśli do historii nawiązuje. W „Potopie“ widać wiele przykładów modyfikowania historii, ale nigdy nie są to ewidentne błędy,, a jedynie próby dopasowania wydarzeń do ideowego przesłania utworu, którym miało być „pokrzepienie serc“ Polaków.

Różnica między fikcją literacką a prawdą historyczną (przykłady).

Granicę Nałkowskiej cechuje ciekawa kompozycja: autorka rozpoczyna opowieść od tragicznego końca biografii głównego bohatera, w finale wraca do tego wątku (klamra kompozycyjna). Opowiedziana fabuła jest bardziej pretekstem do snucia własnych rozważań na tematy filozoficzne, społeczne i psychologiczne.

Granica – kompozycja powieści.

Analizowany fragment zawiera w sobie cechy typowe dla powieści psychologicznej. Pokazuje dwoistość natury głównego bohatera (Zenona), a jego przemyślenia są pretekstem do rozważań o wpływie dzieciństwa na dalsze życie oraz o niemożności pogodzenia pragnień (Justyna) z rzeczywistością (Elżbieta).

Szkoła analizy (16) – analiza wybranego fragmentu Granicy w kontekście całości powieści.

Każdy utwór literacki w pewnym stopniu może zawierać w sobie treści metaforyczne. Jednak rozróżnienie na dosłowne i metaforyczne treści utworu ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy albo ukryte sensy są o wiele głębsze od tego, co odkrywa przed nami tekst przy pobieżnej lekturze, albo są to sensy sprzeczne.“Proces“ Kafki pozornie jest opowieścią o człowieku niesłusznie skazanym na karę śmierci.Jednak sens metaforyczny jest dużo głebszy, a fabuła staje się zaledwie pretekstem do ukazania samotności i wyalienowania człowieka w świecie pełnych paradoksów.

Odczytywanie dosłownych i metaforycznych treści utworu

Dżuma jest doskonałym przykładem powieści – paraboli, bo poza ramą schematycznej fabuły kryje się uniwersalne przesłanie, powiązane z odpowiedzią na pytanie Unde malum? (skąd zło?).

Dżuma A. Camusa jako parabola.

Doktor Rieux jest jednym z najważniejszych bohaterów powieści, a także narratorem, który spisał historię dżumy. Jest to lekarz z powołania, dla którego najważniejszą wartością jest człowiek.

Charakterystyka doktora Rieux.

Sytuacja zagrożenia jest prawdziwym sprawdzianem naszego człowieczeństwa, dlatego też epidemia dżumy stała się dla Camusa pretekstem do ukazania różnych sposobów zmagania się ludzi z zagrożeniem

Różne zachowania ludzi w obliczu zarazy.

Pod kątem parabolicznego charakteru powieści jednym z ważniejszych fragmentów jest rozmowa pomiędzy doktorem Rieux a Tarrou. W trakcie ustalania toku kolejnych działań związanych z zapobieganiem rozwojowi epidemii, bohaterowie jednocześnie określają swoje poglądy na temat dżumy, która właśnie w tej rozmowie jest ukazana jako symbol zagrożenia i zła.

Szkoła analizy– analiza wybranego fragmentu Dżumy w kontekście całej powieści.

Analiza porównawcza obu kazań ojca Paneloux pozwala nam dostrzec przemianę, która zachodzi w duchownym.

Analiza kazań ojca Panneloux.

Cechy powieściowe „Jądra ciemności” J. Conrada, gatunek literacki „Jądra ciemności” J. Conrada

Cechy powieściowe w „Jądrze ciemności” Conrada

Przedmiotem filmu będzie interpretacja dosłowna i metaforyczna tytułu powieści Stefana Żeromskiego. Poruszone zostaną również kwestie przynależności gatunkowej „Przedwiośnia“ i rola powieści politycznej u progu XX wieku.

Przedwiośnie – interpretacja tytułu

Proces jest dziełem wizjonerskim, parabolicznym. Historia Józefa K. ma prowadzić czytelnika do uogólnień, czyli do prawd o charakterze moralnym, filozoficznym, dotyczącym ludzkiej egzystencji. Autor stworzył nowy typ prozy, nową kreację świat przedstawionego, zminimalizował opisy bohaterów i miejsc, rolę narratora.

F. Kafka Proces. Cechy powieści. (poziom rozszerzony)

Realizm socjalistyczny jest teorią sztuki rozwijającej się w warunkach walki o socjalizm.. To sztuka, która ma uczyć żyć w nowej socjalistycznej rzeczywistości. Rozwój literatury socrealistycznej przypadł w Polsce na lata 1949-1955. Po śmierci Stalina ostra reakcja nawet i niedawnych zwolenników doprowadziła do odrzucenia tej metody twórczej. (odwilż, pokolenie '56, ‘68)

Cechy realizmu socjalistycznego i ich związek z kulturą współczesną

1 z 1